Bu Konuyu Okuyanlar: 1 ZiyaretÇi
Cevapla 
 
Değerlendir:
  • 0 Oy - 0 Yüzde
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Lahçiler Orta Asyada Alevilik
08-07-2013, 06:14 PM (Bu Mesaj 08-07-2013 06:39 PM değiştirilmiştir. Değiştiren : Dede-baba.)
Mesaj: #1
Lahçiler Orta Asyada Alevilik
" Orozo tutup, namaz okugan tozor
Dudar çertip, sama tepken ozor"


Oruç tutup, namaz kılan yok olur,
Saz çalıp, zikir eden ileri gider




Yukradaki orjinal dize, Orta asya Ahmet Yesevi'nin müritleri olan Yesevilere, yada "Lahçilere= Alllahçılara" aittir.

Ortaasya da yaşayan Lahçiler, Kırgızistan, özbekistan, Kzakistan, Tacikistan, Doğu Türkistan ve kaşgarlarda dahi yaşamaktadırlar

Yüzyıllardır var olan lahçiler'in ibadetleri ve inançları incelendiğin de pekde Anadoludaki Alevilerden farklı olmadıkları görülmekte, Gece gizlice çerag uyandırıp, kopuz eşliğinde yukardaki beyitleri söyleyip semah dönüyorlar, Kırklara inanıyor, cem yapıyorlar...

Dahası orlardaki sünniler bizleri nasıl suçluyorsa ordakileri aynı şekilde suçluyor iftira tıyorlar, onlarda mum sündü iftiraları siyasi baskılar ve kafirlik suçlamları yöneltiliyor...

Bu konuyla ilgili , Bilimsel bir araştırma olan bir kitabı size tanıtmak isterim.. Kitap Bir süre Kazakistan'da bulunmuş oralardaki Alevilik ve Anadolu Aleviliği üzerine birçok araştırma yapmış aynı zamanda Kazakistan Ahmet Yesevi Üniv. Öğretim üyeliği de yapmış, Seyid Bir Bilim adamımızın ALLAHÇILAR= ORTA ASYA'DA YESEVİLİK KIZILBAŞ TÜRKLER, LAHÇİLER, isimli kitabı gerçekten okunmaya değer....



KAYNAK:

1- ALİ YAMAN, ALLAHÇILAR= ORTA ASYA'DA YESEVİLİK KIZILBAŞ TÜRKLER, LAHÇİLER

Lahçiler, sosyo-ekonomik yapının doğal sonucu olarak, asırlardır yarı göçebe bir hayat tarzına sahipler, bundan dolayıyazılı kültür yerine sözlü kültüre dayalı bir bilgilenme sürecçine sahipler..

Dolyısıyla lahçiler'in kendilerine ait bir yazınsal metinden söz etmek mümkün olmamakla birlikte Sovyet arşivleri ve bu blgelerde kurulmuş devletlerin kendi arşivlerinde kendilerinden bahsedilir...

Buna göre lahçiler'in değişleri, Ahmet yesevi'nin Divan-ı Hikmetleri'ne dayanmaktadır. Deste-i Gül, Şah Meşrep, Kul Süleyman lahçiler'in en büyük ozanlarından birkaçıdır..

Bu Ozanlar'dan Şah Meşreb'in asıl adı babarahim Maşrab, değişlerin de Allah aşkı ve Tasavvuf ağırlıktadır. Şah Maşrab, İbrahim Ethem ve Halac-ı mansur'u gaibten Piri kamil olarak bilmiş ve eserlerinde Feridüddin-i Attar, Celaletttin Rumi, Nesimi yolundan yüyümüştür.

Kul Süleyman ise, Hoca Ahmet Yesevi'nin en tanınmış halifelerinden'dir. Hakim Ata adıylada anılan Süleyman Bakırgani'dir.

Lahçiler Pir olarak Ahmet Yeseviyi, onların kendi tabirleriyle Kul Koja Ahmet'i kabul ederler. Ve tarikatın başı Piri olarak Kutsarlar.

Lahçiler'e göre Hoca Ahmet Yesevi

"... 125 sene yaşadı. 63 yaşına kadar yer yüzünde yaşamış. Hz. Muhammed 63 yaşında hakka yürüdüğü için, Peygamber'imizi kabirdeyken ben bu dünyada nasıl gezerim diye 63 yaşında inzivaya çekilmiştir. Koja Ahmet Yesevi 63 yaşına eriştiği sabah

" ALLAH ALLAH HÛ" derken yer yarılır ve orada 62 sene yaşar..."

Yine Lahçiler, Zikrin ve raks-ı Semah hakkında ise su rivayeti anlatırlar..

Günün birinde, Nakşibendi Pirleri Koja Ahmet Yesevi'yi ziyareti gelir orada zikre katılırlar ve raks-ı semayı görürler, bu sırada birçok derviş Sema'ya girer.. derler ki bu dervişlerden bir kısmı aşk-ı semah'ın sırrına erdi kabul eyledi bir kısımın gözüne oyun göründü.. ve semah ehline helal ibadet sayıldı bir kısmına ise haram eylendi..

Ve lahçiler göre Hoca Ahmet Ysevi'nin Divanı Hikmeti hakkında


"... Molllara ve hocalara Divan-ı Hikmet uymaz.." derler..

Sovyet Döneminde bir Rus Ajan Lahçilerin gizli ibadetine girer şimdi yazdıklarından birkaç noktayı aktarıyım.

"...İbadethaneri gizlidir. gizlice gece toplanırlar, Kur'an'dan ayetler, evliyalarının sözlerini, ayrıca Allah zikriyle, Hoca Ahmet yesevi'nin sözlerini okurlar. kopuz eşliğinde söylenen bu sözler ile kendilerinden geçer ağlaşırlarlar taki yorgun düşüp kendilerini kaybedene kadar.. sonra çırayı söndürüp dağılırlar..onlar namaz kılmadıkları oruç tutmadıkları için İslama mensup diger din adamları ve halk tarafından ahlaksız iftiralara maruz kalırlar.."


kaynak:

1-Mambetaliyev, Satibaldi ( 1972): Sufizm jana Anıng Kırgızstandagı Agımdarı, frunze,

2-1- ALİ YAMAN, ALLAHÇILAR= ORTA ASYA'DA YESEVİLİK KIZILBAŞ TÜRKLER, LAHÇİLER

Lahçilere Neden Namaz kılmadıkları sorulduğunda Şöyle cevap veriyorlar:

"... İnsanlar başkası görsün diyerek namaz kılıp, başkaları görsün diyerek tespih çekiyor, başkaları görsün diyerek mescitlere giriyorlar. Ama onların dilinde ne var, bunu sadece Allah bilir. Bizim yolumuz böyle değil, sadece Bir Allah diyerek başlıyoruz..."

".... Biz çocukluğumuzda namaza katılmadık, bizde zikir nyapılan yerler vardır. buralara HANAKA diyoruz. orda insanlar toplanır nasihatlar verilir. insanlar iç sevgisiyle, ruhu isterse yerinden kalkıp sema ve zikir eder..."

Lahçiler'in kimi adetleri ve inançları Ehli haklar yada Ali İlahçılar ile büyük benzerlikler göstermektedir.

Ali İlahi/ Ehli hak inancı, İran'ın batı bölgeleri, Azeri Türkler, Kürtler, Lekler, Goraniler arasında İran Luritan, Kirmanşah, Azerbaycan da yaygındır yine, ermenistan, Kuzey Irak, Kerkük, Süleymaniye, Hazar denizi'nin Kuzeyin'dede Ehli hak inancına raslanmaktadır.

Ehli haklılarda da, Pirlik inancı, zikir semah ve müzik eşliğinde cem ibadeti vardır.. her Ehli hak'ın bir piri mürşidi olmak durumundadır. her türlü meselelerini Pirlerinin huzurunda cem'de çözerler. cem ibadetlerinde coşkulu zikirler ve müzik eşklinde semah klasik benzer özelliklerlerdir.

İşte Ehli hakların bu ortak özellikleri lahçilerdekiyle büyük benzerlik gösterir.

Lahçilerde Zikrin kutsal havası içerisinde hak aşkı ile yanan zakirler, Hû halkasına girip zikir ederek coşarlar..

Şibli yanglığ sema urup, candın keçtim
( Divan-ı Hikmet, 39)

Muhabbebetni camın içip raks eyleyen
Divaneliğ makamığa kirdi dostlar
Aç u tokluk sud u ziyan hiç bilmiyen
Sermest olup raks-ı sema'ya girdi dostlar
( Divan-ı Hikmet, 70)




Orta Asya ( kazak-kırgız) Alevileri Lahçiler'in semah ve cemlerimdeki Deyişlerinden örnekler sunalım:

Evvel Hû, ahir Hû deb bihud bolgıl
Hakk cemalin körsetmese damen bolay
Zahir hu batın hu deb yolga kirgil
Hakk cemalin körsetmese damen bolay


Daima zikri Huda kıl zaya kılmay bir nafas

La-la aytıb, İlallah'ğa şeyda bolkıl
Mansur sıfat "Ene'l- Hak" deb gavga kılgıl

lahçilerin cem ayinlerinde söyledikleri değişlerden ahmet Yeseviye ait Divan-ı Hikmetlerden bahsedelim

Hû halkasın kurgan yerdin eyler firar
kelin yığlıng, zakir kullar, zikir aytaylık

Hû halkası kuruldu, ey dervişler kelingler
hak sufrası yayıldı, andın uluş alınglar

Şahmerdan Türbesi



Laçilerin Kutsal saydığı Türbelerdendir Kırgızistan fergan vadisinde bulunur...

Hz. Ali'nin Türbesi olarak kabul edilir. Mertlerin Şahı anlamındaki Şah-ı Merdan Laçiler arasında sık kullanılan isimlerdendir. Orata asyada hz. Ali , Ehli Beyt Düldül ile ilişkilendirilir..

Bu Bölgede hz. Ali'nin ve Atının ayak izi olduğuna inanılan birçok ziyaretgah bulunur.. Ziyaretgahlarda Hz. Ali'yi simgeleyen İki aslan heykeli bulunur.

"...Yesevilik tarih içinde zamanla etkisini yitirdi ve kayboldu. Günümüzde Orta Asya'da Kırgızistan'ın dağlık bölgelerinde yaşayan Laçiler ile Anadolu'da ve Balkanlar'da yaşayan Bektaşiler, Yeseviler'in devamı olarak kabul ediliyor...."

Ali YAMAN

"....Bugün artık yavaş yavaş gelişmiş alanlara göç etseler de, geleneksel Alevi yerleşim alanlarında olduğu gibi Laçilerin de merkeze uzak, dağlık ve ulaşılması güç alanlarda yaşadığı görülmektedir. Bunu anlamak için haritaya bakmak ve Laçi kışlaklarına gitmek yeterli olacaktır.

Zaten Kırgızistan’ın her yanı görkemli dağlarla dolu. Başkent Bişkek’ten, güneyde bulunan Oş’a giderken Ağustos ayında bile hâlâ karlı olan dağlardan geçmek gerekiyor. Oş Oblastı’nda Kızıl Kiya’ya oradan Kademcay’a oradan da Batken Oblastı’na doğru gidildikçe dağlık alanlar yoğunlaşıyor. Bu yerleşim alanlarının kuzeyi Özbekistan tarafı daha düzlük, güney tarafı Kırgızistan ise oldukça yüksek dağlardan oluşuyor.

Özellikle Kademcay’dan sonra gelinen Haydarkân’dan sonra Soh adlı bir yerleşim birimini etrafında yüksek dağların uzandığı Soh Vadisi izliyor. Dağların arasındaki bu vadinin ortasından çeşitli madenlerin karıştığı anlaşılan koyu gri renkli Karasu adlı bir ırmak akıyor. Laçi kışlakları yoğun olarak Haydarkân’dan sonra başlayıp Soh Vadisi’nin sonuna kadar gidiyor. Biz araştırmalarımız sırasında Kademcay’da, Kızıl Bulak’ta ve Soh Vadisi’nin sonunda Kayındı (Raut) adlı bir Laçi köyünde misafir olduk. Bu köylerin sonunda yol bitiyor çok yüksek dağlar başlıyor ve Tacikistan’a doğru bu dağlar devam ediyor."

"Laçilerin yaşadıkları yerleri Petraş, Kırgızistan’ın güney bölgesindeki birçok yerleşim birimi (Raut, Palal, Gaz, Say, Sur, Kıştut, Sogment, Sırt) ve Özbekistan’ın Fergana Vadisi ile sınır olan bölgeleri olarak belirtiyor. (Petraş, 1981: 83) Mambetaliyev ise onların Güney Kırgızistan’ın Batken, Frunze, Liyaylak ve Suzak Bölgelerinde, Batken Rayonu’ndaki Say, Rabat, Gaz, Kıştut, Raut-Kaut, Sogment Kışlaklarında; Frunze Rayonu’ndaki Sur, Ormoş, Sırt, Yar-Kutan, Kısık kışlaklarında (Mambetaliyev, 1969: 30, 39-40) yaşadıklarını ifade ediyor.

Alan araştırmalarımızda kaynaklarda yer alan bu yerleşim birimlerinden başka yerlerde de Laçilerin yaşadığına ilişkin veriler elde ettik. Buna göre Güney Kırgızistan’da bulunan Oş ve Batken Oblastları ortasındaki Kademcay ilçesi merkezinde, buraya yakın Kızıl Bulak kışlağının mezrası niteliğindeki Ak Kiya’da, Canıkorgan ve Coşuk Kışlaklarında, yine Celalabad’ın köylerinde ve Özbekistan’ın Yezyavan bölgesinde bulunan İşantobu köyünde de[13] Laçilerin bulunduğunu öğrendik. Bunların daha sonra göçlerle mi oluştuğu yoksa, geleneksel Laçi yerleşim alanları olup olmadığı konusunda henüz bilgi edinemedik."

"Ahmet Yesevi’nin Hikmetlerini ezbere bilmeleri. Bugün Laçiler arasında hapız da pek kalmamıştır. Geleneksel yapı sürdürülemediğinden gençler arasında hapız da yetişmiyor doğal olarak.

Kızıl Bulak Kışlağı’nda görüştüğümüz yaşlıların çoğu da Hikmetlerin dutar eşliğinde söylendiği zikir/ibadetlere katılamadıklarını büyüklerinin anlattıklarını ifade ettiler. Bu kişilerin bunu söylerken yüzlerinden nasıl özlem duyduklarını anlamak da zor değildir.

Laçilerin anlattıklarından günümüzde de gelenekleri en iyi koruyan yerin en uzaktaki Laçi kışlağı olan, Kayındı (Raut) Kışlağı olduğunu öğrendiğimizden oraya yanımızda yaşlı bir Laçi de olmak üzere gittik. Bu dağ köyünde hâlâ Laçilerin hapızlarından bulunduğunu gördük. Uzun zamandır onlar da zikir yapmıyorlarmış.

Onlara Laçi zikrini görmek ve kameraya kaydetmek istediğimizi söyledik. Bunun üzerine çekinerek de olsa, büyük bir odada toplandılar. Burada çok yaşlı olmasına rağmen hapız olan Haydar Aşirov dutarı alarak, bir saate yakın Ahmet Yesevi’nin Hikmetlerini coşkuyla söyledi. Bir başka hapız olan Molla Jarkın Dervişov da onun yanına oturdu ancak, dutar çalmadı, dinledi.

Zikir sırasında iki kişi temsili olarak raks-ı semayı da sergiledi. Bu sırada orada bulunan Laçiler’in sessizce, huşu içinde bazılarının gözlerinin dolarak ağlamaklı olduklarını gördüm."


konu il ilgili ayrıntılı bilgiler için;

http://membres.lycos.____________/links32.html

Günümüzde hala Yok olmaya yüz tutmasına rağmen, Kırgızıstan ve Özbekistan da yaşayan Laçiler halen mevcut....

Laçilerde 4 Kapı İnancı


"...Lahçilerde Müritliğin aşamaları Şeriat- tarikat-marifet ve hakikat olmak üzre dörde ayrılır:

ŞERİAT: Müslümanlardan talep edilen yükümlülükleri en küçük ayrıntısına kadar yapmak demektir...

TARİKAT: Sufizm yoluna girmek demektir, Bu aşamada Mürid şeriatın taleplerini yerine getirmekle yükümlü değildir. Sufi tamamiyle isteği ve özgür iradesiyle öğretiye katılır, İşan ( dede) , Piri'ne el verip mürit olur. " Ölü nasıl olursa, müritte kendi İşan'nına ( dedesine) öyle olması gerekir.

MARİFET: Mürid " Allah gerçeğine" ulaşarak gözü açılır cümle perdeler gözünden kaldırlır, Gözü açılan Mürit bu dünyadaki tüm zevkü sefadan geçer.

HAKİKAT: Bu makama erişen Mürit, Allah ile birleşerek iki damla su gibi birbirine kavuşur. Bu kavuşma zikir zamanında ekstaz ile gerçekleşir.

kaynak:

1-Mambetaliyev, Satibaldi ( 1966): Kırgızstandagı Musulman Sektaları, frunze, Kırgızstan, Bişkek

2- ALİ YAMAN, ALLAHÇILAR= ORTA ASYA'DA YESEVİLİK KIZILBAŞ TÜRKLER, LAHÇİLER

Horasan diyarından, Orta asya'dan semah örnekleri



http://www.youtube.com/watch?v=5HFmv2aOLZE

UYGUR SEMAHI..

http://www.youtube.com/watch?v=AknQkMkVPS8


Türk Alevileri - Orta Asya

http://www.youtube.com/watch?v=yK7HO7aiH58

My Last Threads
Tüm Mesajlarını Bul
Alıntı Yaparak Cevapla
« Önceki | Sonraki »
Cevapla 


[-]
Hemen Paylaş! (Hepsini Göster)
Facebook Twitter Technorati Linkedin Digg MySpace Delicious

Forum'a Git:


Konuyu görüntüleyenler: 1 Misafir